Avsnitt 5 بخش ۵
Lastsäkring – teori مهار بار – تئوری
Här lär du dig varför lasten vill röra sig, vilka regler som gäller och hur du säkrar den med förstängning och surrning. Sidan förklarar friktion, spännbandens märkning, LC och STF, och visar räknade exempel som stämmer med lastsäkringsräknaren.
در این بخش یاد می‌گیرید چرا بار در حین حرکت جابه‌جا می‌شود، چه قوانینی وجود دارد و چگونه بار را با مانع (فورستنگنینگ) و تسمه مهار کنید.
Grundprinciper: krafterna på lasten اصول پایه: نیروهای وارد بر بار
När lastbilen bromsar, svänger eller accelererar vill lasten fortsätta i sin gamla riktning. Lastsäkringen ska hålla emot dessa krafter. Kraven anges som en andel av lastens tyngd, i "g" (tyngdaccelerationen, 9,81 m/s²).
وقتی کامیون ترمز می‌کند، می‌پیچد یا شتاب می‌گیرد، بار می‌خواهد در جهت قبلی خود ادامه دهد. مهار بار باید در برابر این نیروها مقاومت کند. الزامات به‌صورت سهمی از وزن بار، با «g» (شتاب گرانش، ۹٫۸۱ متر بر مجذور ثانیه) بیان می‌شوند.
- 0,8 gframåt (inbromsning) به جلو (ترمز)
- 0,5 gi sidled (0,6 g om lasten kan tippa) به طرفین (۰٫۶ g اگر بار ممکن است واژگون شود)
- 0,5 gbakåt (start, backning) به عقب (حرکت، دنده‌عقب)
Lagkrav الزام قانونی
Lastsäkringen ska kunna motstå 0,8 × lastens vikt framåt, 0,5 × lastens vikt i sidled och 0,5 × lastens vikt bakåt (källa: TSFS 2017:25, 7 §). Enligt de allmänna råden till 8 § bör lasten säkras med 0,6 × vikten i sidled om den riskerar att tippa. Samma värden finns i TYA:s branschnorm, avsnitt 1.1, och i standarden EN 12195-1.
مهار بار باید بتواند در برابر ۰٫۸ × وزن بار به جلو، ۰٫۵ × وزن بار به طرفین و ۰٫۵ × وزن بار به عقب مقاومت کند (منبع: TSFS 2017:25 بند ۷). طبق توصیه‌های عمومی بند ۸، اگر بار در خطر واژگونی باشد بهتر است با ۰٫۶ × وزن در طرفین مهار شود. همین مقادیر در استاندارد صنفی TYA بخش ۱.۱ و در استاندارد EN 12195-1 آمده است.
Lasten kan röra sig på fyra sätt: den kan glida, tippa, vandra (krypa lite i taget av vibrationer) eller rulla. Lastsäkringen ska hindra alla fyra (TSFS 2017:25, allmänna råd till 8 §).
بار به چهار شکل می‌تواند حرکت کند: لغزیدن، واژگون شدن، جابه‌جا شدن تدریجی (خزیدن کم‌کم به خاطر لرزش) یا غلتیدن. مهار بار باید جلوی هر چهار را بگیرد (TSFS 2017:25، توصیه‌های عمومی بند ۸).
Förstängning مانع‌گذاری (فورستنگنینگ)
Lasten står tätt mot något stadigt – framstam, sidor, stolpar, bommar eller annat gods – så att den inte kan börja röra sig.
Exempel: Pallarna ställs tätt mot framstammen. Vid en hård inbromsning tar framstammen emot kraften. مثال: پالت‌ها چسبیده به دیوارهٔ جلو قرار می‌گیرند. در ترمز شدید، دیوارهٔ جلو نیرو را تحمل می‌کند.
بار محکم به یک سطح مقاوم (دیوارهٔ جلو، کناره‌ها، ستون یا بار دیگر) تکیه داده می‌شود تا نتواند حرکت کند.
Surrning تسمه‌کشی / بستن بار
Lasten hålls fast med spännband, kätting eller vajer som fästs i fordonets surrningsfästen.
Exempel: Ett spännband dras över pallarna och spänns – det pressar ner lasten mot flaket. مثال: یک تسمه روی پالت‌ها کشیده و سفت می‌شود – بار را به کفی فشار می‌دهد.
بستن بار با تسمه، زنجیر یا سیم بکسل به نقاط اتصال روی کامیون.
Råd توصیه
TYA:s grundregel: "Det tyngsta i botten – förstäng, förstäng och förstäng. Surra om det behövs." Förstängning är oftast enklast och säkrast (TYA branschnorm, 4.10.3).
قاعدهٔ پایهٔ TYA: «سنگین‌ترین بار پایین – مانع بگذار، مانع بگذار و مانع بگذار. اگر لازم بود تسمه بکش.» مانع‌گذاری اغلب ساده‌ترین و ایمن‌ترین روش است (استاندارد صنفی TYA، ۴.۱۰.۳).
Lagar, föreskrifter och ansvar قوانین، مقررات و مسئولیت
Grundregeln om last finns i trafikförordningen. Detaljkraven finns i Transportstyrelsens föreskrifter TSFS 2017:25. TYA:s branschnorm visar godkända sätt att uppfylla kraven.
قاعدهٔ پایهٔ بار در آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی است. الزامات جزئی در مقررات TSFS 2017:25 سازمان حمل‌ونقل است. استاندارد صنفی TYA روش‌های پذیرفته‌شده برای برآوردن الزامات را نشان می‌دهد.
Lagkrav الزام قانونی
Last får inte medföras så att den kan utgöra fara för person, orsaka skador på egendom, släpa efter eller falla av fordonet, orsaka störande damm, försvåra körningen eller framkalla onödigt buller. Lasten ska vara fastgjord om det krävs, och vid behov övertäckt (källa: trafikförordningen (1998:1276) 3 kap. 80 §).
بار نباید طوری حمل شود که برای افراد خطرناک باشد، به اموال آسیب بزند، روی زمین کشیده شود یا از وسیله بیفتد، گردوغبار مزاحم ایجاد کند، رانندگی را دشوار کند یا صدای بی‌مورد ایجاد کند. بار باید در صورت نیاز محکم شده و در صورت لزوم پوشانده شود (منبع: آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی (1998:1276) فصل ۳ بند ۸۰).
Viktigt مهم
Paragrafen om last är 3 kap. 80 § i trafikförordningen – inte 89 §, som ibland anges i äldre material. 3 kap. 81 § säger att kedjor, rep och presenningar inte får hänga löst eller släpa på marken.
بند مربوط به بار، فصل ۳ بند ۸۰ آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی است – نه بند ۸۹ که گاهی در مطالب قدیمی آمده. فصل ۳ بند ۸۱ می‌گوید زنجیر، طناب و برزنت نباید آزاد آویزان باشند یا روی زمین کشیده شوند.
TSFS 2017:25 – lastsäkringsföreskriften TSFS 2017:25 – مقررات مهار بار
"Transportstyrelsens föreskrifter och allmänna råd om lastsäkring och kontroll av lastsäkring på och i fordon" gäller last på eller i motordrivna fordon och deras släp. Den anger kraven 0,8/0,5/0,5 (7 §), att lasten inte får förflyttas (8 §), att utrustningen ska vara hel och lämplig (9 §) och att den inte får belastas mer än sin säkra belastning (10 §).
«مقررات و توصیه‌های عمومی سازمان حمل‌ونقل دربارهٔ مهار بار و کنترل مهار بار روی و درون وسایل» برای بار روی یا درون وسایل موتوری و یدک‌هایشان اعمال می‌شود. این مقررات الزامات ۰٫۸/۰٫۵/۰٫۵ (بند ۷)، اینکه بار نباید جابه‌جا شود (بند ۸)، اینکه تجهیزات باید سالم و مناسب باشند (بند ۹) و اینکه نباید بیش از بار ایمن خود بارگذاری شوند (بند ۱۰) را تعیین می‌کند.
- Lastsäkringen ska göras enligt de standarder som EU-direktivet 2014/47/EU hänvisar till; senaste versionen av standarden får användas (11 §).
- مهار بار باید طبق استانداردهایی انجام شود که دستورالعمل اتحادیهٔ اروپا 2014/47/EU به آن‌ها ارجاع می‌دهد؛ می‌توان از آخرین نسخهٔ استاندارد استفاده کرد (بند ۱۱).
- Gods som inte täcks av standarderna ska kontrolleras med praktiska prov eller beräkning, och då behövs ett lastsäkringsintyg som ska kunna visas för polis eller bilinspektör (12–13 §§).
- کالایی که استانداردها پوشش نمی‌دهند باید با آزمون عملی یا محاسبه کنترل شود، و آن وقت گواهی مهار بار لازم است که باید بتوان به پلیس یا بازرس خودرو نشان داد (بندهای ۱۲ و ۱۳).
Lastsäkringsintyg گواهی مهار بار
Ett dokument som visar en beprövad metod för att säkra ett visst gods. Den som gjort intyget har räknat eller testat att metoden klarar kraven.
Exempel: Ett intyg för storsäckar säger hur många surrningar per sektion som krävs, vilken STF banden ska ha och vilken framstam som behövs. مثال: گواهی برای کیسه‌های بزرگ می‌گوید در هر بخش چند تسمه لازم است، تسمه‌ها چه STF باید داشته باشند و چه دیوارهٔ جلویی لازم است.
سندی که روش آزمایش‌شدهٔ مهار یک نوع بار مشخص را نشان می‌دهد و باید هنگام بازرسی ارائه شود.
TYA:s branschnorm استاندارد صنفی TYA
TYA (Transportfackens Yrkes- och Arbetsmiljönämnd) har tagit fram "TYA branschnorm för lastsäkring" tillsammans med MariTerm AB. Den är vägledning för att uppfylla TSFS 2017:25. Följer du normens instruktioner för ett godsslag ska du uppfylla alla punkter. Du får också säkra på annat sätt om du kan visa att kraven uppfylls, till exempel med TYA:s lathund, en app, beräkning eller EU:s riktlinjer för bästa praxis (EU BPG).
TYA (هیئت حرفه و محیط کار صنف حمل‌ونقل) «استاندارد صنفی TYA برای مهار بار» را همراه با MariTerm AB تهیه کرده است. این راهنمایی برای برآوردن TSFS 2017:25 است. اگر دستورالعمل استاندارد را برای یک نوع کالا دنبال می‌کنید، باید همهٔ نکات را رعایت کنید. می‌توانید به روش دیگری هم مهار کنید اگر بتوانید نشان دهید الزامات برآورده شده‌اند، مثلاً با راهنمای جیبی TYA، یک اپ، محاسبه یا رهنمودهای بهترین شیوهٔ اتحادیهٔ اروپا (EU BPG).
Förarens ansvar مسئولیت راننده
Transportstyrelsen skriver att det enligt trafikförordningen är föraren som ansvarar för att lasten är säkrad. Även om någon annan har lastat är det du som kör som måste kontrollera lasten innan du kör iväg.
سازمان حمل‌ونقل می‌نویسد که طبق آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی، راننده مسئول مهار بودن بار است. حتی اگر شخص دیگری بار زده باشد، شمایی که رانندگی می‌کنید باید پیش از حرکت بار را کنترل کنید.
Råd توصیه
Har terminalen lastat åt dig? Titta ändå in i skåpet, kontrollera förstängningen och be om ändring innan du skriver på och kör. Du kan inte skylla på lastaren vid en kontroll.
ترمینال برای شما بار زده؟ با این حال داخل اتاق‌بار را نگاه کنید، مانع‌گذاری را کنترل کنید و پیش از امضا و حرکت تغییر بخواهید. در بازرسی نمی‌توانید تقصیر را به گردن بارزن بیندازید.
Friktion och friktionstal (μ) اصطکاک و ضریب اصطکاک (μ)
Friktion är det motstånd som uppstår mellan lasten och flaket. Ju högre friktion, desto mindre extra säkring behövs. Friktionen anges med friktionstalet μ (my). Kraften som säkringen måste klara blir: F = m · g · (c − μ), där m är lastens massa, g = 9,81 m/s² och c är kravet (0,8, 0,5 eller 0,5).
اصطکاک مقاومتی است که میان بار و کفِ بار ایجاد می‌شود. هرچه اصطکاک بیشتر باشد، مهار اضافهٔ کمتری لازم است. اصطکاک با ضریب اصطکاک μ (میو) بیان می‌شود. نیرویی که مهار باید تحمل کند: F = m · g · (c − μ)، که m جرم بار، g = ۹٫۸۱ متر بر مجذور ثانیه و c الزام (۰٫۸، ۰٫۵ یا ۰٫۵) است.
Friktionstal, μ ضریب اصطکاک
Ett tal som visar hur mycket två ytor "tar" i varandra. 0 = ingen friktion (som is), 0,6 = gummimatta.
Exempel: Träpall på plywoodgolv har μ 0,45. Då klarar friktionen själv 0,45 g – säkringen behöver bara klara resten (0,8 − 0,45 = 0,35 g framåt). مثال: پالت چوبی روی کف تختهٔ چندلایه μ ۰٫۴۵ دارد. پس اصطکاک خودش ۰٫۴۵ g را نگه می‌دارد – مهار فقط باید بقیه را تحمل کند (۰٫۸ − ۰٫۴۵ = ۰٫۳۵ g به جلو).
عددی که نشان می‌دهد دو سطح چقدر به هم می‌چسبند؛ هرچه بیشتر، بار کمتر می‌لغزد.
| Kontaktyta سطح تماس | μ |
|---|---|
| Sågat trä / träpall mot plyfa, plywood, trä چوب اره‌شده / پالت چوبی روی تخته‌چندلا، پلای‌وود، چوب | 0,45 |
| Sågat trä mot räfflad aluminium چوب اره‌شده روی آلومینیوم شیاردار | 0,40 |
| Sågat trä mot krympfilm چوب اره‌شده روی فیلم شرینک (کش) | 0,30 |
| Sågat trä mot rostfri stålplåt چوب اره‌شده روی ورق فولاد ضدزنگ | 0,30 |
| Hyvlat trä mot plyfa, plywood, trä چوب رنده‌شده روی تخته‌چندلا، پلای‌وود، چوب | 0,30 |
| Hyvlat trä mot räfflad aluminium چوب رنده‌شده روی آلومینیوم شیاردار | 0,25 |
| Hyvlat trä mot rostfri stålplåt چوب رنده‌شده روی ورق فولاد ضدزنگ | 0,20 |
| Plastpall mot plyfa, plywood, trä پالت پلاستیکی روی تخته‌چندلا، پلای‌وود، چوب | 0,20 |
| Plastpall mot räfflad aluminium eller rostfri stålplåt پالت پلاستیکی روی آلومینیوم شیاردار یا ورق فولاد ضدزنگ | 0,15 |
| Stålhäck mot plyfa / räfflad aluminium / rostfri stålplåt قفسهٔ فولادی روی تخته‌چندلا / آلومینیوم شیاردار / ورق فولاد ضدزنگ | 0,45 / 0,30 / 0,20 |
| Grov betongyta mot sågade träreglar سطح بتن زبر روی تیرهای چوبی اره‌شده | 0,70 |
| Slät betongyta mot sågade träreglar سطح بتن صاف روی تیرهای چوبی اره‌شده | 0,55 |
| Gummi (friktionsmatta) لاستیک (زیرانداز اصطکاکی) | 0,60 |
| Trä mot täckplast; snö eller is i kontaktytan (TYA 4.3.4) چوب روی پوشش پلاستیکی؛ برف یا یخ در سطح تماس (TYA 4.3.4) | 0,20 |
Lagkrav الزام قانونی
Värdena gäller bara om ytorna är rena och fria från olja, fett, frost, is och snö (torra eller våta går bra). Annars, eller om materialparet saknas i tabellen, ska μ = 0,2 användas. Högre värde än 0,2 för andra material kräver intyg (källa: TSFS 2017:25 bilaga 1).
این مقادیر فقط وقتی معتبرند که سطح‌ها تمیز و عاری از روغن، گریس، شبنم یخ‌زده، یخ و برف باشند (خشک یا خیس اشکالی ندارد). در غیر این صورت، یا اگر جفت‌مادهٔ شما در جدول نیست، باید μ = ۰٫۲ به کار رود. مقدار بیش از ۰٫۲ برای مواد دیگر گواهی لازم دارد (منبع: TSFS 2017:25 پیوست ۱).
Friktion för fordon och maskiner på hjul اصطکاک برای وسایل و ماشین‌آلات چرخ‌دار
TYA ger tumregler i rullriktningen: obromsade hjul μ = 0; parkeringsbromsade hjul μ = 0,2; hjul bromsade med färdbroms eller i växel μ = 0,6 för gummidäck på rena ytor (TYA 4.5.3). Rullburar: μ = 0,2 med broms på minst två hjul, μ = 0 utan broms (TYA 4.11.1).
TYA در جهت غلتیدن قاعده‌های سرانگشتی می‌دهد: چرخ بدون ترمز μ = ۰؛ چرخ با ترمز دستی μ = ۰٫۲؛ چرخ ترمزشده با ترمز پایی یا در دنده μ = ۰٫۶ برای لاستیک روی سطح تمیز (TYA 4.5.3). قفسه‌های چرخ‌دار: μ = ۰٫۲ با ترمز روی دست‌کم دو چرخ، μ = ۰ بدون ترمز (TYA 4.11.1).
Transportstabilitet (TSL) پایداری حمل (TSL)
Kollin kan vara märkta med en transportstabilitetsnivå, TSL, enligt standarden SS 17321:2022. TSL visar hur stor horisontell acceleration kollit tål utan att förskjutas eller deformeras. Vid beräkning med TYA:s lathund väljer du det lägsta av μ mot underlaget och μ enligt TSL.
بسته‌ها ممکن است با سطح پایداری حمل، TSL، طبق استاندارد SS 17321:2022 علامت‌گذاری شده باشند. TSL نشان می‌دهد بسته چه شتاب افقی‌ای را بدون جابه‌جایی یا تغییر شکل تحمل می‌کند. هنگام محاسبه با راهنمای جیبی TYA کمترینِ μ با کف و μ طبق TSL را انتخاب می‌کنید.
| TSL TSL | Kollit tål (horisontell acceleration) تحمل بسته (شتاب افقی) | μ i lathunden μ در راهنمای جیبی |
|---|---|---|
| TSL 1 TSL 1 | minst 1,0 g دست‌کم ۱٫۰ g | 0,70 |
| TSL 2 TSL 2 | 0,8 – under 1,0 g ۰٫۸ – کمتر از ۱٫۰ g | 0,70 |
| TSL 3 TSL 3 | 0,5 – under 0,8 g ۰٫۵ – کمتر از ۰٫۸ g | 0,50 |
| TSL 4 TSL 4 | 0,35 – under 0,5 g ۰٫۳۵ – کمتر از ۰٫۵ g | 0,35 |
| TSL 5 TSL 5 | 0,18 – under 0,35 g ۰٫۱۸ – کمتر از ۰٫۳۵ g | 0,15 |
Råd توصیه
Sopa flaket, ta bort snö och is och lägg friktionsmatta (gummi) under godset. Det är det billigaste sättet att minska antalet surrningar. TYA påminner: vikten spelar ingen roll för om godset börjar glida – bara friktionen gör det. Men när det väl glider avgör vikten hur illa det går.
کفِ بار را جارو کنید، برف و یخ را بردارید و زیر کالا زیرانداز اصطکاکی (لاستیکی) بگذارید. این ارزان‌ترین راه کم کردن تعداد تسمه‌هاست. TYA یادآوری می‌کند: وزن در شروع لغزیدن کالا نقشی ندارد – فقط اصطکاک مهم است. ولی وقتی لغزید، وزن تعیین می‌کند چقدر بد تمام شود.
Spännband och märkning تسمه‌ها و برچسب آن‌ها
Spännband är den vanligaste surrningsutrustningen. De ska vara märkta enligt standarden EN 12195-2, annars ska styrkan visas med certifikat (TYA 2.1.1). Kätting märks enligt EN 12195-3 och vajer enligt EN 12195-4.
تسمه رایج‌ترین تجهیزات مهار است. باید طبق استاندارد EN 12195-2 برچسب داشته باشد، وگرنه استحکام باید با گواهی نشان داده شود (TYA 2.1.1). زنجیر طبق EN 12195-3 و سیم‌بکسل طبق EN 12195-4 برچسب می‌خورد.
Etiketten (märklappen) برچسب (اتیکت)
På etiketten står bandets viktigaste värden:
روی برچسب مهم‌ترین مقادیر تسمه آمده است:
- LC (Lashing Capacity) – den största dragkraft bandet får belastas med, oftast i daN. 1 daN ≈ 1 kg.
- LC (ظرفیت مهار) – بیشترین نیروی کششی مجاز روی تسمه، معمولاً به daN. ۱ daN ≈ ۱ کیلو.
- SHF (Standard Hand Force) – den normala handkraft som används på spännaren när STF mäts.
- SHF (نیروی دست استاندارد) – نیروی دست معمولی که هنگام اندازه‌گیری STF روی جغجغه به کار می‌رود.
- STF (Standard Tension Force) – den förspänning bandet får med normal handkraft. Viktig vid överfallssurrning.
- STF (نیروی کشش استاندارد) – پیش‌کششی که تسمه با نیروی دست معمولی می‌گیرد. در تسمه‌کشی روی بار مهم است.
- Bandets material, längd, tillverkare och standard (EN 12195-2).
- جنس، طول، سازنده و استاندارد تسمه (EN 12195-2).
| Färg رنگ | Material جنس |
|---|---|
| Blå آبی | Polyester (PES) – vanligast پلی‌استر (PES) – رایج‌ترین |
| Grön سبز | Polyamid (PA) پلی‌آمید (PA) |
| Brun قهوه‌ای | Polypropylen (PP) پلی‌پروپیلن (PP) |
daN (dekanewton) دکانیوتن
Enhet för kraft. 1 daN = 10 newton och motsvarar ungefär tyngden av 1 kg. 10 kN ≈ 1 ton.
Exempel: LC 2 000 daN betyder att bandet får dras med ungefär 2 tons kraft. مثال: LC ۲۰۰۰ daN یعنی تسمه را می‌توان با نیرویی حدود ۲ تن کشید.
واحد نیرو؛ ۱ دکانیوتن تقریباً برابر وزن ۱ کیلوگرم است.
Kontroll och kassering کنترل و دور انداختن
Kontrollera spännbanden före varje användning. TYA säger att spännband alltid ska kasseras om de har:
تسمه‌ها را پیش از هر استفاده کنترل کنید. TYA می‌گوید تسمه همیشه باید دور انداخته شود اگر:
- kantskador som är större än 10 procent av bandets bredd,
- آسیب لبه بیش از ۱۰ درصد پهنای تسمه باشد،
- tydliga revor, skärskador eller klämskador i bandet,
- پارگی، بریدگی یا له‌شدگی آشکار در تسمه باشد،
- tydlig deformation, förslitning eller rost i metalldelarna (spännare, krokar),
- تغییر شکل، سایش یا زنگ‌زدگی آشکار در قطعات فلزی (جغجغه، قلاب‌ها) باشد،
- varit utsatta för kemikalier, eller annars bedöms uttjänta.
- در معرض مواد شیمیایی بوده یا به هر دلیل فرسوده تشخیص داده شود.
Kätting ska kasseras om länkarna deformerats, spruckit, förlängts mer än 3 procent eller tappat mer än 10 procent av diametern (TYA 2.1.2).
زنجیر باید دور انداخته شود اگر حلقه‌ها تغییر شکل داده، ترک خورده، بیش از ۳ درصد کشیده شده یا بیش از ۱۰ درصد قطر خود را از دست داده باشند (TYA 2.1.2).
Viktigt مهم
Band får inte vara knutna och ska skyddas mot vassa kanter med kantskydd. Kroken ska passa fästet och "bottna" ordentligt. Saknas etiketten vet ingen vad bandet tål – använd inte bandet för lastsäkring (TYA 2.1.1 och 7.1.2).
تسمه نباید گره خورده باشد و باید با محافظ لبه از لبه‌های تیز محافظت شود. قلاب باید با محل اتصال جور باشد و کامل جا بیفتد. اگر برچسب نباشد هیچ‌کس نمی‌داند تسمه چقدر تحمل دارد – از آن برای مهار بار استفاده نکنید (TYA 2.1.1 و 7.1.2).
Ej verifierat تأییدنشده
Att SHF enligt EN 12195-2 normalt är 50 daN och att etiketten även ska ha varningstexten "får inte användas för lyft" har inte kontrollerats i själva standardtexten (standarden är inte fritt tillgänglig).
اینکه SHF طبق EN 12195-2 معمولاً ۵۰ daN است و برچسب باید هشدار «برای بلند کردن استفاده نشود» هم داشته باشد، در متن خود استاندارد بررسی نشده است (استاندارد آزادانه در دسترس نیست).
LC och STF – vad är skillnaden? LC و STF – چه تفاوتی دارند؟
LC och STF beskriver två olika saker. LC är hur hårt bandet får dras när lasten trycker på det. STF är hur hårt du kan spänna bandet med spännaren. Vilket värde som är viktigt beror på surrningsmetoden.
LC و STF دو چیز متفاوت را توصیف می‌کنند. LC یعنی وقتی بار به تسمه فشار می‌آورد، تسمه تا چه حد می‌تواند کشیده شود. STF یعنی با جغجغه چقدر می‌توانید تسمه را سفت کنید. اینکه کدام مقدار مهم است به روش تسمه‌کشی بستگی دارد.
| Värde مقدار | Typiskt för ett band مقدار معمول برای یک تسمه | Avgör vid تعیین‌کننده در |
|---|---|---|
| LC | 1 600–2 500 daN (exempel i TYA) ۱٬۶۰۰ تا ۲٬۵۰۰ daN (مثال‌های TYA) | rak surrning, grimsurrning, loopsurrning – bandet tar kraften direkt تسمه‌کشی مستقیم، گریم، حلقه‌ای – تسمه نیرو را مستقیم می‌گیرد |
| STF STF | några hundra daN, t.ex. 400 daN چند صد daN، مثلاً ۴۰۰ daN | överfallssurrning – förspänningen pressar lasten mot flaket och ökar friktionen تسمه‌کشی روی بار – پیش‌کشش بار را به کف فشار می‌دهد و اصطکاک را بیشتر می‌کند |
Exempel ur TYA: vid rundvirke och virkespaket ska alla surrningar ha LC minst 1 600 daN och förspänning minst 400 daN (TYA 4.2.3 och 4.3.4).
مثال از TYA: برای گردهٔ چوب و بسته‌های الوار همهٔ تسمه‌ها باید LC دست‌کم ۱٬۶۰۰ daN و پیش‌کشش دست‌کم ۴۰۰ daN داشته باشند (TYA 4.2.3 و 4.3.4).
Råd توصیه
Ett band med hög LC men låg STF ger dålig effekt som överfallssurrning. Titta på STF när du ska surra över lasten. Spänn bara med handkraft – använd aldrig förlängningsrör på spännaren eller kättingspännaren (TYA 2.1.2: "Endast handkraft ska användas då kätting spänns").
تسمه‌ای با LC بالا ولی STF پایین در تسمه‌کشی روی بار اثر کمی دارد. وقتی می‌خواهید روی بار تسمه بکشید به STF نگاه کنید. فقط با نیروی دست سفت کنید – هرگز روی جغجغه یا کشندهٔ زنجیر لولهٔ اهرم نگذارید (TYA 2.1.2: «هنگام سفت کردن زنجیر فقط باید از نیروی دست استفاده شود»).
Förstängning och påbyggnadens styrka مانع‌گذاری و استحکام اتاق‌بار
Förstängning betyder att lasten står tätt mot något som tål kraften. Det kan vara framstammen, sidorna, bakgaveln, stolpar, bommar, tompallar eller annat gods. Styrkan i fordonets väggar måste vara känd genom märkning eller certifikat om du använder dem för lastsäkring (TYA 3.2).
مانع‌گذاری یعنی بار چسبیده به چیزی باشد که نیرو را تحمل می‌کند. این می‌تواند دیوارهٔ جلو، کناره‌ها، درِ عقب، ستون‌ها، تیرک‌ها، پالت خالی یا کالای دیگر باشد. اگر از دیواره‌های وسیله برای مهار بار استفاده می‌کنید، استحکام آن‌ها باید با برچسب یا گواهی معلوم باشد (TYA 3.2).
Framstam دیوارهٔ جلویی بارگیر
Den främre väggen på flaket eller skåpet, närmast hytten. Den tar emot lasten vid inbromsning.
Exempel: En trailer märkt EN 12642 XL har en framstam som tål 50 % av testlasten. مثال: تریلر با برچسب EN 12642 XL دیوارهٔ جلویی دارد که ۵۰ درصد بار آزمون را تحمل می‌کند.
دیوارهٔ جلویی قسمت بار که هنگام ترمز نیروی بار را تحمل می‌کند.
EN 12642 – kod L och kod XL EN 12642 – کد L و کد XL
Standarden EN 12642 har två styrkenivåer. Kod XL är betydligt starkare än kod L. Styrkan anges som en andel av testlasten P (oftast nära fordonets nyttolast).
استاندارد EN 12642 دو سطح استحکام دارد. کد XL به‌مراتب محکم‌تر از کد L است. استحکام به‌صورت سهمی از بار آزمون P (معمولاً نزدیک به ظرفیت بار وسیله) بیان می‌شود.
| Del بخش | Kod L کد L | Kod XL کد XL |
|---|---|---|
| Framstam دیوارهٔ جلو | 40 % av P, högst 5 000 daN ۴۰٪ از P، حداکثر ۵٬۰۰۰ daN | 50 % av P |
| Bakgavel درِ عقب | 25 % av P, högst 3 100 daN ۲۵٪ از P، حداکثر ۳٬۱۰۰ daN | 30 % av P |
| Sidor کناره‌ها | beror på fordonstyp (se nedan) بسته به نوع وسیله (پایین را ببینید) | 40 % av P (TYA:s exempel: P 27 t ger sidor 10 800 daN) ۴۰٪ از P (مثال TYA: P برابر ۲۷ تن، کناره‌ها ۱۰٬۸۰۰ daN) |
Ej verifierat تأییدنشده
Exakta procentsatser för sidorna enligt kod L (skåp, läm och gardin) kunde inte läsas ut ur källtexten. Kontrollera fordonets skylt eller certifikat. Enligt TYA hade gardinsidor kod L enligt den äldre versionen EN 12642:2006 ingen styrka alls – de räknas bara som väderskydd.
درصدهای دقیق کناره‌ها طبق کد L (اتاق بسته، لبه‌دار و چادری) از متن منبع خوانده نشد. پلاک یا گواهی وسیله را بررسی کنید. طبق TYA، کناره‌های چادری کد L طبق نسخهٔ قدیمی EN 12642:2006 هیچ استحکامی نداشتند – فقط محافظ آب‌وهوا حساب می‌شوند.
Fordon byggda enligt EN 12642:2016 ska ha en gul skylt med svart text (150 × 100 mm) framtill på utsidan. Täckta fordon ska ha ytterligare en skylt innanför bakdörrarna (TYA 3.2.1). Svenska lastbilar registrerade före april 2009 hade krav på slagprovad framstam; TYA:s pragmatiska tolkning är att den räcker som förstängning framåt om godset står tätt mot den (TYA 3.2.3).
وسایل ساخته‌شده طبق EN 12642:2016 باید یک پلاک زرد با نوشتهٔ سیاه (۱۵۰ × ۱۰۰ میلی‌متر) در جلوی بدنه از بیرون داشته باشند. وسایل سرپوشیده باید یک پلاک دیگر داخل درهای عقب هم داشته باشند (TYA 3.2.1). کامیون‌های سوئدی ثبت‌شده پیش از آوریل ۲۰۰۹ الزام دیوارهٔ جلوی آزمون‌ضربه‌شده داشتند؛ تفسیر عملی TYA این است که اگر کالا کاملاً به آن چسبیده باشد، برای مانع‌گذاری به جلو کافی است (TYA 3.2.3).
Regler för styckegods قوانین کالای بسته‌ای
- Framåt: tätt mot framstam eller godset framför.
- به جلو: چسبیده به دیوارهٔ جلو یا کالای جلویی.
- Sidled: fyll ut mellanrum som är större än sammanlagt 15 cm (höjden på en EUR-pall) med tompallar, luftkuddar eller annat gods.
- به طرفین: فاصله‌های بیش از مجموعاً ۱۵ سانتی‌متر (ارتفاع یک پالت یورو) را با پالت خالی، کیسهٔ هوا یا کالای دیگر پر کنید.
- Bakåt: trösklar ska nå minst 5 cm upp på godset bakom. Är det mer än 15 cm till bakdörrarna krävs bommar, reglar eller surrning.
- به عقب: آستانه‌ها باید دست‌کم ۵ سانتی‌متر روی کالای پشتی برسند. اگر تا درهای عقب بیش از ۱۵ سانتی‌متر فاصله باشد، تیرک، الوار یا تسمه لازم است.
- Godset får inte kunna falla ut när dörrarna öppnas.
- کالا نباید با باز شدن درها بیرون بیفتد.
Källa: TYA branschnorm 4.10.3. Detta är branschnormens metod (Råd för att uppfylla TSFS 2017:25), inte en egen paragraf i lagen.
منبع: استاندارد صنفی TYA ۴.۱۰.۳. این روش استاندارد صنفی است (توصیه برای برآوردن TSFS 2017:25)، نه یک بند جداگانه در قانون.
Hur mycket gods klarar en förstängning? یک مانع چقدر کالا را نگه می‌دارد؟
Om du vet hur mycket en anordning tål (BC, blocking capacity, i daN) kan du räkna ut hur mycket gods den håller: m = BC / (g · (c − μ)). Det är samma formel som räknaren använder.
اگر بدانید یک وسیلهٔ مانع چقدر تحمل دارد (BC، ظرفیت مانع، به daN)، می‌توانید حساب کنید چقدر کالا را نگه می‌دارد: m = BC / (g · (c − μ)). این همان فرمولی است که محاسبه‌گر استفاده می‌کند.
| μ | Sidled طرفین | Framåt جلو | Bakåt عقب |
|---|---|---|---|
| 0,20 | 3,4 | 1,7 | 3,4 |
| 0,30 | 5,1 | 2,0 | 5,1 |
| 0,40 | 10 | 2,5 | 10 |
| 0,45 | 20 | 2,9 | 20 |
| 0,60 | glider inte نمی‌لغزد | 5,1 | glider inte نمی‌لغزد |
Värdena är proportionella mot styrkan: en bom med BC 2 000 daN håller dubbelt så mycket.
مقادیر با استحکام متناسب‌اند: تیرکی با BC برابر ۲٬۰۰۰ daN دو برابر نگه می‌دارد.
Surrningsmetoder: överfall, rak, loop och grimma روش‌های تسمه‌کشی: روی بار، مستقیم، حلقه‌ای و گریم
Det finns två huvudprinciper. Vid överfallssurrning pressar bandet ner lasten så att friktionen ökar. Vid direktsurrning (rak surrning, loopsurrning, grimsurrning) tar bandet själv emot kraften från lasten.
دو اصل اصلی وجود دارد. در تسمه‌کشی روی بار، تسمه بار را به پایین فشار می‌دهد تا اصطکاک بیشتر شود. در تسمه‌کشی مستقیم (مستقیم، حلقه‌ای، گریم) خود تسمه نیروی بار را می‌گیرد.
Överfallssurrning تسمه‌کشی روی بار
Bandet dras över lasten från ena sidan av flaket till den andra. Förspänningen (STF) pressar lasten nedåt, och friktionen ökar. Metoden fungerar bäst när friktionen är hög och vinkeln är brant.
تسمه از یک طرف کفِ بار تا طرف دیگر روی بار کشیده می‌شود. پیش‌کشش (STF) بار را به پایین فشار می‌دهد و اصطکاک بیشتر می‌شود. این روش وقتی بهترین کارایی را دارد که اصطکاک زیاد و زاویه تند باشد.
- Sträva efter en vinkel på 75–90 grader mot flaket.
- سعی کنید زاویه با کف ۷۵ تا ۹۰ درجه باشد.
- Vid 30–75 grader ska dubbla antalet band användas.
- در زاویهٔ ۳۰ تا ۷۵ درجه باید دو برابر تسمه به کار رود.
- Undvik överfallssurrning vid låg friktion och vid flackare vinkel än 30 grader.
- در اصطکاک کم و زاویهٔ کمتر از ۳۰ درجه از تسمه‌کشی روی بار پرهیز کنید.
Källa: TYA branschnorm 4.10.4 och 7.2.2.
منبع: استاندارد صنفی TYA ۴.۱۰.۴ و ۷.۲.۲.
Ungefärlig hållförmåga per band enligt TYA/EN 12195-1 (samma princip som i räknaren): m ≈ 2 · μ · sin α · STF / (g · (c − μ) · 1,1). Talet 2 kommer av att bandet trycker på båda sidor, och 1,1 är en säkerhetsfaktor i sidled och bakåt (framåt 1,25). Räknaren använder sin 75° när vinkeln är minst 75° och sin 30° annars, vilket motsvarar TYA:s regel om dubbla antalet band.
ظرفیت تقریبی هر تسمه طبق TYA/EN 12195-1 (همان اصل محاسبه‌گر): m ≈ 2 · μ · sin α · STF / (g · (c − μ) · 1,1). عدد ۲ به این دلیل است که تسمه از دو طرف فشار می‌آورد و ۱٫۱ ضریب ایمنی است (به جلو ۱٫۲۵). محاسبه‌گر وقتی زاویه دست‌کم ۷۵ درجه باشد sin 75° و در غیر این صورت sin 30° را به کار می‌برد، که با قاعدهٔ دو برابر تسمهٔ TYA می‌خواند.
Rak surrning (kryssurrning) تسمه‌کشی مستقیم (ضربدری)
Bandet eller kättingen går direkt från en surrningsögla på godset till ett fäste på fordonet. Den används främst för maskiner och fordon. Här är det LC som avgör. Enligt TYA ska raka surrningar på maskiner sitta symmetriskt i par, minst två par (fyra surrningar). Lathunden räknar med vinklar mellan 30 och 60 grader (TYA 4.5.4). Höga surrningar hindrar tippning, låga hindrar glidning bäst.
تسمه یا زنجیر مستقیماً از حلقهٔ مهار روی کالا به یک نقطهٔ اتصال روی وسیله می‌رود. بیشتر برای ماشین‌آلات و وسایل نقلیه استفاده می‌شود. اینجا LC تعیین‌کننده است. طبق TYA تسمه‌های مستقیم روی ماشین‌آلات باید قرینه و جفت‌جفت باشند، دست‌کم دو جفت (چهار تسمه). راهنمای جیبی با زاویه‌های میان ۳۰ تا ۶۰ درجه حساب می‌کند (TYA 4.5.4). تسمه‌های بالا جلوی واژگونی و تسمه‌های پایین بهتر جلوی لغزش را می‌گیرند.
Loopsurrning تسمه‌کشی حلقه‌ای
Bandet går under godset och runt det, så att det hindrar glidning och tippning åt sidan. Loopsurrningar placeras parvis och minst två par per sektion om godset kan vrida sig. Undvik "falsk loopsurrning" med bara ett band (TYA 4.10.4).
تسمه از زیر کالا و دور آن می‌گذرد تا جلوی لغزش و واژگونی به طرفین را بگیرد. تسمه‌های حلقه‌ای جفت‌جفت گذاشته می‌شوند و اگر کالا بتواند بچرخد، دست‌کم دو جفت در هر بخش. از «تسمه‌کشی حلقه‌ای کاذب» با فقط یک تسمه پرهیز کنید (TYA 4.10.4).
Grimsurrning گریم (تسمه‌کشی افساری)
En grimma läggs runt godsets front eller bakkant och hindrar rörelse framåt eller bakåt. Vinkeln mot lastplanet ska vara under 45 grader. Fäst den inte i stolpar eller kapellbrädor (TYA 4.10.4).
گریم دور جلو یا لبهٔ عقب کالا انداخته می‌شود و جلوی حرکت به جلو یا عقب را می‌گیرد. زاویه با کف بار باید کمتر از ۴۵ درجه باشد. آن را به ستون‌ها یا تخته‌های چادر وصل نکنید (TYA 4.10.4).
Råd توصیه
Under färd: kontrollera lastsäkringen vid lämpliga stopp, alltid efter en kraftig inbromsning eller undanmanöver, och efterspänn banden. Kontrollera särskilt innan du kör ut från en skogsväg till allmän väg (TYA 7.3 och 4.2.3).
در طول مسیر: مهار بار را در توقف‌های مناسب، همیشه پس از ترمز شدید یا مانور ناگهانی، کنترل کنید و تسمه‌ها را دوباره سفت کنید. به‌ویژه پیش از ورود از جادهٔ جنگلی به جادهٔ عمومی کنترل کنید (TYA 7.3 و 4.2.3).
Lastfördelning, tyngdpunkt och axeltryck توزیع بار، مرکز ثقل و بار محور
Lasten måste placeras så att ingen axel blir för tungt lastad och så att framaxeln har tillräckligt tryck för att styra och bromsa. Det är lika viktigt som att säkra lasten.
بار باید طوری گذاشته شود که هیچ محوری بیش از حد بارگیری نشود و محور جلو فشار کافی برای فرمان و ترمز داشته باشد. این به اندازهٔ مهار بار مهم است.
Lastfördelningsdiagram نمودار توزیع بار
Ett diagram för ett visst fordon som visar hur mycket last du får ha beroende på var lastens tyngdpunkt ligger på flaket. Det tas fram av tillverkaren eller påbyggaren.
Exempel: Diagrammet visar att 10 ton bara får lastas om tyngdpunkten ligger mellan 3 och 5 meter från framstammen. Längre fram blir framaxeln överlastad, längre bak blir framaxeln för lätt. مثال: نمودار نشان می‌دهد ۱۰ تن فقط وقتی مجاز است که مرکز ثقل بین ۳ تا ۵ متر از دیوارهٔ جلو باشد. جلوتر از آن محور جلو اضافه‌بار می‌شود و عقب‌تر محور جلو بیش از حد سبک می‌شود.
نموداری برای هر کامیون که نشان می‌دهد بسته به محل مرکز ثقل بار، چه مقدار بار مجاز است.
Tyngdpunkt مرکز ثقل
Den punkt där lastens hela tyngd kan tänkas verka. Låg tyngdpunkt ger mindre risk för tippning.
Exempel: Gods som är mer än dubbelt så högt som det är brett är tippningsbenäget i sidled (TYA 7.2.1). مثال: باری که ارتفاعش بیش از دو برابر عرضش باشد، به طرفین تمایل به واژگونی دارد (TYA ۷٫۲٫۱).
نقطه‌ای که می‌توان فرض کرد تمام وزن بار در آن اثر می‌کند. مرکز ثقل پایین خطر واژگونی را کم می‌کند.
- För mycket last fram: framaxeln överlastas. Däck, fjädring och styrning slits och bromsen kan bli sämre.
- بار زیاد در جلو: محور جلو اضافه‌بار می‌شود. لاستیک، تعلیق و فرمان فرسوده می‌شوند و ممکن است ترمز بدتر شود.
- För lite last fram: framhjulen tappar grepp, styrningen blir lätt och bilen kan "plöja" rakt fram i kurvor och på halka.
- بار کم در جلو: چرخ‌های جلو چسبندگی را از دست می‌دهند، فرمان سبک می‌شود و ماشین ممکن است در پیچ و روی لغزندگی مستقیم جلو برود («شخم زدن»).
- Ojämnt i sidled: bilen lutar och kan välta i kurvor.
- نامتوازن در طرفین: ماشین کج می‌شود و ممکن است در پیچ واژگون شود.
- Hög tyngdpunkt: större risk för vältning.
- مرکز ثقل بالا: خطر بیشتر واژگونی.
Viktigt مهم
När du lossar en del av lasten ändras fördelningen. Om bara den bakre lasten finns kvar kan framaxeln bli för lätt, och om bara den främre finns kvar kan framaxeln bli överlastad.
وقتی بخشی از بار را تخلیه می‌کنید، توزیع عوض می‌شود. اگر فقط بار عقب باقی بماند، محور جلو ممکن است بیش از حد سبک شود و اگر فقط بار جلو باقی بماند، محور جلو ممکن است اضافه‌بار شود.
Ej verifierat تأییدنشده
Ett ofta nämnt krav är att minst 20 % av fordonets vikt ska ligga på styraxeln/-axlarna (EU:s typgodkännanderegler för vikter och mått, förordning (EU) nr 1230/2012). Vi har inte kontrollerat den exakta lydelsen. Följ fordonets lastfördelningsdiagram och instruktionsbok.
الزامی که زیاد ذکر می‌شود این است که دست‌کم ۲۰٪ وزن وسیله باید روی محور (محورهای) فرمان باشد (قوانین تأیید نوع اتحادیهٔ اروپا برای وزن و ابعاد، مقررات (EU) شمارهٔ 1230/2012). متن دقیق را بررسی نکرده‌ایم. از نمودار توزیع بار و دفترچهٔ راهنمای وسیله پیروی کنید.
Lagkrav الزام قانونی
Högsta tillåtna axel-, boggi- och bruttovikter beror på vägens bärighetsklass och fordonets registrerade värden (trafikförordningen 4 kap. 12 § med bilagor; se "Lasta lagligt", Transportstyrelsen 2026). Tillåten last = det lägsta av (A) skattevikt/totalvikt, (B) axel- och boggigränser och (C) bruttoviktstabellen för axelavståndet och vägklassen, minus tjänstevikten. Räkna i lastviktsräknaren och läs mer på Vägar, vikter och mått.
بیشترین وزن مجاز محور، بوژی و وزن کل به ردهٔ تحمل جاده و مقادیر ثبت‌شدهٔ وسیله بستگی دارد (آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی فصل ۴ بند ۱۲ با پیوست‌ها؛ «Lasta lagligt»، سازمان حمل‌ونقل ۲۰۲۶ را ببینید). بار مجاز = کمترینِ (A) وزن مالیاتی/وزن کل، (B) حد محور و بوژی و (C) جدول وزن کل برای فاصلهٔ محوری و ردهٔ جاده، منهای وزن خالی. در محاسبه‌گر وزن بار حساب کنید و در «جاده‌ها، وزن‌ها و ابعاد» بیشتر بخوانید.
Last som skjuter ut بار بیرون‌زده
Last som sticker ut framför, bakom eller vid sidan av fordonet ska märkas ut så att andra trafikanter ser den. Det finns också gränser för hur bred fordonet med last får vara.
باری که از جلو، عقب یا کنار وسیله بیرون زده باید علامت‌گذاری شود تا دیگر کاربران راه آن را ببینند. برای پهنای وسیله با بار هم محدودیت وجود دارد.
| Riktning جهت | När ska den märkas ut? کی باید علامت‌گذاری شود؟ | I mörker m.m. در تاریکی و غیره |
|---|---|---|
| Framåt جلو | När lasten skjuter ut framför fordonet. Mindre än 1 meter behöver inte märkas om den tydligt syns för andra. وقتی بار از جلوی وسیله بیرون زده است. کمتر از ۱ متر اگر برای دیگران به‌روشنی دیده شود، علامت لازم ندارد. | Lykta med vitt ljus framåt och vita reflexer چراغ با نور سفید رو به جلو و بازتابندهٔ سفید |
| Bakåt عقب | När lasten skjuter ut mer än 1 meter bakom fordonet. وقتی بار بیش از ۱ متر از عقب وسیله بیرون زده است. | Lykta med rött ljus bakåt och röda reflexer چراغ با نور قرمز رو به عقب و بازتابندهٔ قرمز |
| Sidled طرفین | När lasten är mer än 260 cm bred eller skjuter ut mer än 20 cm utanför fordonet (behövs inte om det tydligt syns). وقتی بار بیش از ۲۶۰ سانتی‌متر پهنا دارد یا بیش از ۲۰ سانتی‌متر از وسیله بیرون زده است (اگر به‌روشنی دیده شود لازم نیست). | Vit lykta och vita reflexer framtill, röd lykta och röda reflexer baktill, mindre än 40 cm innanför lastens yttersta kant (på kanten om lasten är bredare än 260 cm) چراغ و بازتابندهٔ سفید در جلو، چراغ و بازتابندهٔ قرمز در عقب، کمتر از ۴۰ سانتی‌متر داخل‌تر از بیرونی‌ترین لبهٔ بار (اگر بار پهن‌تر از ۲۶۰ سانتی‌متر است، روی لبه) |
Lagkrav الزام قانونی
Reflexerna ska sitta så lågt att de återkastar ljuset från andra fordons halvljus. Som last räknas även redskap och utrustning som inte är fast monterade (trafikförordningen 3 kap. 82–83 §§).
بازتابنده‌ها باید آن‌قدر پایین باشند که نور پایین چراغ وسایل دیگر را بازتاب دهند. ابزار و تجهیزاتی که ثابت نصب نشده‌اند هم بار حساب می‌شوند (آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی فصل ۳ بندهای ۸۲ تا ۸۳).
Lagkrav الزام قانونی
Om lasten skjuter ut mer än 20 cm på någon sida, eller om bredden med last är mer än 260 cm, får fordonet bara köras på enskild väg (undantag finns, t.ex. för odelbar last med dispens). Ett fordon eller fordonståg får inte vara längre än 24,0 m med last (25,25 m om villkoren uppfylls) (källa: trafikförordningen 4 kap. 15 § och 17 §).
اگر بار در یکی از طرف‌ها بیش از ۲۰ سانتی‌متر بیرون بزند، یا پهنا با بار بیش از ۲۶۰ سانتی‌متر باشد، وسیله فقط در جادهٔ خصوصی مجاز است (استثنا وجود دارد، مثلاً برای بار تقسیم‌ناپذیر با مجوز). وسیله یا قطار وسیله با بار نباید بلندتر از ۲۴٫۰ متر باشد (۲۵٫۲۵ متر اگر شرایط برآورده شود) (منبع: آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی فصل ۴ بند ۱۵ و ۱۷).
Lagen säger att lasten ska vara "tydligt utmärkt" men säger inte exakt hur i dagsljus. Transportstyrelsen ger som exempel en röd vimpel på lastens yttersta del. För breda transporter med dispens finns särskilda breddmarkeringsskyltar med röda och vita fält (TSFS 2024:16).
قانون می‌گوید بار باید «به‌روشنی علامت‌گذاری» شود ولی دقیقاً نمی‌گوید در روز چگونه. سازمان حمل‌ونقل به‌عنوان مثال یک پرچم سه‌گوش قرمز روی بیرونی‌ترین بخش بار را ذکر می‌کند. برای حمل پهن با مجوز، تابلوهای ویژهٔ علامت پهنا با خانه‌های قرمز و سفید وجود دارد (TSFS 2024:16).
Ej verifierat تأییدنشده
Vi har inte hittat någon gällande svensk regel om exakt storlek eller färg på flagga eller skylt för vanlig bakåtskjutande last i dagsljus. Fråga utbildaren eller kontrollera med Transportstyrelsen.
قاعدهٔ معتبر سوئدی دربارهٔ اندازه یا رنگ دقیق پرچم یا تابلو برای بار معمولی بیرون‌زده از عقب در روز پیدا نکرده‌ایم. از مربی بپرسید یا با سازمان حمل‌ونقل بررسی کنید.
Råd توصیه
Last som sticker ut bakåt svänger ut åt motsatt håll när du svänger. Kontrollera i speglarna och ha extra avstånd till gående och cyklister.
باری که از عقب بیرون زده هنگام پیچیدن به سمت مخالف می‌چرخد. در آینه‌ها نگاه کنید و با عابران و دوچرخه‌سواران فاصلهٔ بیشتری داشته باشید.
När lasten glider eller faller av وقتی بار می‌لغزد یا می‌افتد
Dåligt säkrad last kan orsaka allvarliga olyckor. Lasten kan trycka sönder framstammen och hytten, välta fordonet i en kurva eller falla ner på vägen. Den vanligaste skadan enligt TYA sker dock vid lossning, när dörrar eller kapell öppnas och gods faller ut.
بار بد مهارشده می‌تواند تصادف‌های جدی ایجاد کند. بار ممکن است دیوارهٔ جلو و کابین را له کند، وسیله را در پیچ واژگون کند یا روی جاده بیفتد. ولی طبق TYA رایج‌ترین آسیب هنگام تخلیه رخ می‌دهد، وقتی درها یا چادر باز می‌شوند و کالا بیرون می‌افتد.
Konsekvenser پیامدها
- Trafiksäkerhet: gods på vägen, vältning, krossad hytt.
- ایمنی ترافیک: کالا روی جاده، واژگونی، له شدن کابین.
- Kontroller: polis och bilinspektörer kontrollerar lastsäkringen vid vägkontroller ("flygande inspektioner", EU-direktiv 2014/47/EU). TSFS 2017:25 bilaga 3 anger hur brister bedöms.
- بازرسی‌ها: پلیس و بازرسان خودرو در بازرسی‌های جاده‌ای مهار بار را کنترل می‌کنند («بازرسی‌های سیار»، دستورالعمل اتحادیهٔ اروپا 2014/47/EU). TSFS 2017:25 پیوست ۳ نحوهٔ ارزیابی نقص‌ها را تعیین می‌کند.
- Böter och åtal: brister kan leda till ordningsbot. I allvarliga fall kan du åtalas, till exempel för vårdslöshet i trafik (Transportstyrelsen).
- جریمه و پیگرد: نقص‌ها ممکن است به جریمهٔ نقدی منجر شوند. در موارد جدی ممکن است متهم شوید، مثلاً به بی‌احتیاطی در ترافیک (سازمان حمل‌ونقل).
- Skadestånd och godsskador: trasigt gods och skadade fordon kostar pengar för åkeriet.
- خسارت و آسیب به کالا: کالای شکسته و وسایل آسیب‌دیده برای شرکت حمل هزینه دارد.
Ej verifierat تأییدنشده
Bötesbeloppen för brister i lastsäkring bestäms av Riksåklagarens föreskrifter (1999:178) om ordningsbot och har ändrats över tid – vi anger därför inga belopp. Vi har inte heller kunnat bekräfta om bristande lastsäkring i dag ger sanktionsavgift för företaget. Kontrollera aktuella belopp och regler.
مبلغ جریمهٔ نقص مهار بار را مقررات دادستانی کل (1999:178) دربارهٔ جریمهٔ نقدی تعیین می‌کند و در طول زمان تغییر کرده – بنابراین مبلغی ذکر نمی‌کنیم. همچنین نتوانسته‌ایم تأیید کنیم که آیا نقص مهار بار امروز برای شرکت جریمهٔ اداری دارد یا نه. مبالغ و قوانین فعلی را بررسی کنید.
Viktigt مهم
Öppna dörrar och kapell försiktigt. Stå inte där gods kan falla ut. Kontrollera att sista sektionen är säkrad innan du öppnar (TYA 7.2.1).
درها و چادر را با احتیاط باز کنید. جایی نایستید که کالا ممکن است بیفتد. پیش از باز کردن بررسی کنید که بخش آخر مهار شده باشد (TYA 7.2.1).
Räknade exempel مثال‌های حل‌شده
Exemplen räknar på samma sätt som lastsäkringsräknaren: nödvändig kraft F = m · g · (c − μ), framstam XL tål 0,5 × P, och hållförmåga per överfallssurrning ≈ 2 · μ · sin α · STF / (g · (c − μ) · 1,1) – framåt med 1,25 i stället för 1,1. Avrunda alltid uppåt.
مثال‌ها به همان روش محاسبه‌گر مهار بار حساب می‌کنند: نیروی لازم F = m · g · (c − μ)، دیوارهٔ جلوی XL برابر ۰٫۵ × P تحمل دارد، و ظرفیت هر تسمهٔ روی بار ≈ 2 · μ · sin α · STF / (g · (c − μ) · 1,1) (به جلو با ضریب ۱٫۲۵). همیشه به بالا گرد کنید.
Exempel 1: Pallar mot framstam + överfallssurrning i sidled مثال ۱: پالت‌ها چسبیده به دیوارهٔ جلو + تسمه‌کشی روی بار در طرفین
Exempel مثال
Du har 10 sektioner pallgods, 1 200 kg per sektion (12 000 kg totalt). Träpallar på plyfagolv, rent och torrt: μ = 0,45. Trailern har framstam EN 12642 XL med testlast P = 27 000 kg. Lämmarna i sidled räknas inte som förstängning. Banden har STF 400 daN och vinkeln är minst 75°.
۱۰ بخش کالای پالتی دارید، ۱٬۲۰۰ کیلو در هر بخش (مجموعاً ۱۲٬۰۰۰ کیلو). پالت چوبی روی کف تخته‌چندلا، تمیز و خشک: μ = ۰٫۴۵. تریلر دیوارهٔ جلوی EN 12642 XL با بار آزمون P = ۲۷٬۰۰۰ کیلو دارد. لبه‌های کناری مانع حساب نمی‌شوند. تسمه‌ها STF برابر ۴۰۰ daN دارند و زاویه دست‌کم ۷۵ درجه است.
- Framåt behövs: F = 12 000 × 9,81 × (0,8 − 0,45) ≈ 4 120 daN.
- نیروی لازم به جلو: F = ۱۲٬۰۰۰ × ۹٫۸۱ × (۰٫۸ − ۰٫۴۵) ≈ ۴٬۱۲۰ daN.
- Framstam XL tål 0,5 × 27 000 kg × 9,81 ≈ 13 240 daN. 13 240 > 4 120 → framåt är OK med förstängning, om pallarna står tätt.
- دیوارهٔ جلوی XL تحمل ۰٫۵ × ۲۷٬۰۰۰ کیلو × ۹٫۸۱ ≈ ۱۳٬۲۴۰ daN دارد. ۱۳٬۲۴۰ > ۴٬۱۲۰ ← به جلو با مانع‌گذاری درست است، اگر پالت‌ها چسبیده باشند.
- Sidled, per sektion: F = 1 200 × 9,81 × (0,5 − 0,45) ≈ 59 daN.
- طرفین، برای هر بخش: F = ۱٬۲۰۰ × ۹٫۸۱ × (۰٫۵ − ۰٫۴۵) ≈ ۵۹ daN.
- Ett band håller ≈ 2 × 0,45 × sin 75° × 400 × 10 / (9,81 × 0,05 × 1,1) ≈ 6 440 kg. Det räcker för 1 200 kg.
- یک تسمه نگه می‌دارد ≈ ۲ × ۰٫۴۵ × sin 75° × ۴۰۰ × ۱۰ / (۹٫۸۱ × ۰٫۰۵ × ۱٫۱) ≈ ۶٬۴۴۰ کیلو. برای ۱٬۲۰۰ کیلو کافی است.
- Samma räkning gäller bakåt (c = 0,5): 1 band per sektion räcker.
- همین محاسبه برای عقب هم درست است (c = ۰٫۵): ۱ تسمه در هر بخش کافی است.
Svar: Förstäng mot framstammen och lägg minst 1 överfallssurrning per sektion. Bakre sektionen måste dessutom vara säkrad så att inget faller ut när du öppnar.
پاسخ: به دیوارهٔ جلو مانع کنید و دست‌کم ۱ تسمهٔ روی بار در هر بخش بگذارید. بخش عقبی هم باید مهار باشد تا هنگام باز کردن چیزی بیرون نیفتد.
Exempel مثال
Samma last, men det är snö på flaket. Då gäller μ = 0,2 (TSFS 2017:25 bilaga 1).
همان بار، ولی روی کف برف هست. آن وقت μ = ۰٫۲ (TSFS 2017:25 پیوست ۱).
- Sidled per sektion: F = 1 200 × 9,81 × (0,5 − 0,2) ≈ 353 daN.
- طرفین برای هر بخش: F = ۱٬۲۰۰ × ۹٫۸۱ × (۰٫۵ − ۰٫۲) ≈ ۳۵۳ daN.
- Ett band håller nu bara ≈ 2 × 0,2 × sin 75° × 400 × 10 / (9,81 × 0,3 × 1,1) ≈ 477 kg.
- حالا یک تسمه فقط نگه می‌دارد ≈ ۲ × ۰٫۲ × sin 75° × ۴۰۰ × ۱۰ / (۹٫۸۱ × ۰٫۳ × ۱٫۱) ≈ ۴۷۷ کیلو.
- 1 200 / 477 ≈ 2,5 → avrunda uppåt.
- ۱٬۲۰۰ / ۴۷۷ ≈ ۲٫۵ ← به بالا گرد کنید.
Svar: 3 band per sektion – tre gånger så många. Sopa flaket eller lägg friktionsmatta i stället!
پاسخ: ۳ تسمه در هر بخش – سه برابر بیشتر. به‌جای آن کف را جارو کنید یا زیرانداز اصطکاکی بگذارید!
Exempel 2: Maskin med raka surrningar مثال ۲: ماشین‌آلات با تسمه‌کشی مستقیم
Exempel مثال
En hjulmaskin på 8 000 kg står på en maskintrailer utan förstängning. Parkeringsbromsen är i: μ = 0,2. Du använder kätting med LC 6 000 daN. TYA:s lathund säger att en rak surrning med LC 1 600 daN vid μ 0,2 håller 1,8 ton bakåt och i sidled och 0,95 ton framåt (vinklar 30–60°).
یک ماشین چرخ‌دار ۸٬۰۰۰ کیلویی روی تریلر ماشین‌بر بدون مانع است. ترمز دستی کشیده است: μ = ۰٫۲. از زنجیر با LC برابر ۶٬۰۰۰ daN استفاده می‌کنید. راهنمای جیبی TYA می‌گوید یک تسمهٔ مستقیم با LC برابر ۱٬۶۰۰ daN در μ ۰٫۲، ۱٫۸ تن به عقب و طرفین و ۰٫۹۵ تن به جلو نگه می‌دارد (زاویه‌های ۳۰ تا ۶۰ درجه).
- Omräkningsfaktor: 6 000 / 1 600 = 3,75.
- ضریب تبدیل: ۶٬۰۰۰ / ۱٬۶۰۰ = ۳٫۷۵.
- En kätting håller 0,95 × 3,75 ≈ 3,56 t framåt och 1,8 × 3,75 = 6,75 t bakåt/i sidled.
- یک زنجیر ۰٫۹۵ × ۳٫۷۵ ≈ ۳٫۵۶ تن به جلو و ۱٫۸ × ۳٫۷۵ = ۶٫۷۵ تن به عقب/طرفین نگه می‌دارد.
- Framåt: 8 / 3,56 ≈ 2,25 → 3 kättingar. Bakåt: 8 / 6,75 ≈ 1,19 → 2 kättingar.
- جلو: ۸ / ۳٫۵۶ ≈ ۲٫۲۵ ← ۳ زنجیر. عقب: ۸ / ۶٫۷۵ ≈ ۱٫۱۹ ← ۲ زنجیر.
- TYA kräver symmetriska par, minst två par. 3 framåt blir i praktiken 2 par = 4.
- TYA جفت‌های قرینه، دست‌کم دو جفت، الزام می‌کند. ۳ به جلو در عمل ۲ جفت = ۴ می‌شود.
Svar: Minst 4 raka surrningar framåt (2 par) och 2 bakåt (1 par) – totalt minst två par enligt TYA. Lås också rörliga delar som skopa och arm.
پاسخ: دست‌کم ۴ تسمهٔ مستقیم به جلو (۲ جفت) و ۲ به عقب (۱ جفت) – در کل دست‌کم دو جفت طبق TYA. قطعات متحرک مثل جام و بازو را هم قفل کنید.
Råd توصیه
TYA:s eget exempel (4.5.5): en traktor med två enkla kättingar framåt och två dubbla bakåt (LC 6 t, μ 0,2) säkrar 2 × 6,75 = 13,5 t bakåt och i sidled och 4 × 3,56 = 14,24 t framåt. Traktorn får alltså väga högst 13,5 t.
مثال خود TYA (۴.۵.۵): یک تراکتور با دو زنجیر تکی به جلو و دو زنجیر دوبل به عقب (LC ۶ تن، μ ۰٫۲) ۲ × ۶٫۷۵ = ۱۳٫۵ تن به عقب و طرفین و ۴ × ۳٫۵۶ = ۱۴٫۲۴ تن به جلو را مهار می‌کند. پس تراکتور حداکثر ۱۳٫۵ تن می‌تواند وزن داشته باشد.
Prova själv med andra värden i lastsäkringsräknaren.
خودتان با مقادیر دیگر در محاسبه‌گر مهار بار امتحان کنید.
Checklista för lastning چک‌لیست بارگیری
Checklistan bygger på TYA branschnorm kapitel 7. Den är ett stöd (Råd), inte en lagtext.
این چک‌لیست بر فصل ۷ استاندارد صنفی TYA استوار است. یک راهنما (توصیه) است، نه متن قانون.
- Före lastning: passar fordonet för lasten? Är flaket rent och fritt från is och snö? Har väggarna känd styrka (EN 12642 XL eller certifikat) och är alla kapellbrädor på plats?
- پیش از بارگیری: آیا وسیله برای این بار مناسب است؟ آیا کف تمیز و بدون یخ و برف است؟ آیا دیواره‌ها استحکام معلوم دارند (EN 12642 XL یا گواهی) و همهٔ تخته‌های چادر سر جایشان هستند؟
- Utrustning: är banden märkta (EN 12195-2) och hela? Är kättingar märkta (EN 12195-3)? Är surrningsfästena hela?
- تجهیزات: آیا تسمه‌ها برچسب (EN 12195-2) دارند و سالم‌اند؟ آیا زنجیرها برچسب (EN 12195-3) دارند؟ آیا نقاط اتصال مهار سالم‌اند؟
- Under lastning: tungt gods lågt, tätt mot framstam, max 15 cm sammanlagt mellanrum i sidled, friktionsmatta vid behov, kantskydd på band.
- هنگام بارگیری: کالای سنگین پایین، چسبیده به دیوارهٔ جلو، حداکثر مجموعاً ۱۵ سانتی‌متر فاصله در طرفین، زیرانداز اصطکاکی در صورت نیاز، محافظ لبه روی تسمه‌ها.
- Surrning: vinkel 75–90° vid överfall (annars dubbla antalet), loopsurrning i par, grimma under 45°.
- تسمه‌کشی: زاویهٔ ۷۵ تا ۹۰ درجه در تسمه‌کشی روی بار (وگرنه دو برابر تعداد)، تسمه‌کشی حلقه‌ای جفت‌جفت، گریم کمتر از ۴۵ درجه.
- Under färd: kontrollera och efterspänn, särskilt efter hård inbromsning.
- در طول مسیر: کنترل کنید و دوباره سفت کنید، به‌ویژه پس از ترمز شدید.
Källor منابع
Kontrollerad: 2026-10-13
بررسی‌شده: 2026-10-13
- Trafikförordning (1998:1276) – 3 kap. 80–83 §§ (last, utskjutande last), 4 kap. 15 § och 17 § (bredd och längd).
- آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی (1998:1276) – فصل ۳ بندهای ۸۰ تا ۸۳ (بار، بار بیرون‌زده)، فصل ۴ بند ۱۵ و ۱۷ (پهنا و طول).
- Transportstyrelsens föreskrifter och allmänna råd (TSFS 2017:25) om lastsäkring och kontroll av lastsäkring på och i fordon – krafter (7 §), förflyttning (8 §), utrustning (9–10 §§), standarder och intyg (11–13 §§), friktionstabell (bilaga 1).
- مقررات و توصیه‌های عمومی سازمان حمل‌ونقل (TSFS 2017:25) دربارهٔ مهار بار و کنترل مهار بار روی و درون وسایل – نیروها (بند ۷)، جابه‌جایی (بند ۸)، تجهیزات (بندهای ۹ و ۱۰)، استانداردها و گواهی (بندهای ۱۱ تا ۱۳)، جدول اصطکاک (پیوست ۱).
- TYA branschnorm för lastsäkring (2023:4) – spännband, kassering, EN 12642, styckegods, maskiner, TSL, förstängningstabeller, checklista, räknade exempel.
- استاندارد صنفی TYA برای مهار بار (2023:4) – تسمه‌ها، دور انداختن، EN 12642، کالای بسته‌ای، ماشین‌آلات، TSL، جدول‌های مانع‌گذاری، چک‌لیست، مثال‌های حل‌شده.
- Lastsäkring – Transportstyrelsen – förarens ansvar, röd vimpel, vårdslöshet i trafik.
- مهار بار – سازمان حمل‌ونقل – مسئولیت راننده، پرچم سه‌گوش قرمز، بی‌احتیاطی در ترافیک.
- Lasta lagligt – Vikt- och dimensionsbestämmelser för tunga fordon (Transportstyrelsen, utgåva 5, april 2026) – lastsäkringskrav 80 %/50 %, vikter och mått.
- Lasta lagligt – مقررات وزن و ابعاد وسایل سنگین (سازمان حمل‌ونقل، ویرایش ۵، آوریل ۲۰۲۶) – الزامات مهار بار ۸۰٪/۵۰٪، وزن‌ها و ابعاد.
- Transportstyrelsens allmänna råd (TSFS 2024:16) om undantag för färd med breda fordon och fordon med bred odelbar last – breddmarkeringsskyltar.
- توصیه‌های عمومی سازمان حمل‌ونقل (TSFS 2024:16) دربارهٔ استثنا برای تردد وسایل پهن و وسایل با بار پهن تقسیم‌ناپذیر – تابلوهای علامت پهنا.
- Svar på skriftlig fråga 2019/20:516 Bristfällig lastsäkring – ordningsbot enligt Riksåklagarens föreskrifter (1999:178).
- پاسخ به پرسش کتبی 2019/20:516 دربارهٔ مهار بار ناقص – جریمهٔ نقدی طبق مقررات دادستانی کل (1999:178).
Sidan är studiematerial. Reglerna kan ändras – kontrollera alltid hos Transportstyrelsen, Trafikverket eller i författningstexten.
این صفحه مطلب آموزشی است. قوانین ممکن است تغییر کنند – همیشه با سازمان حمل‌ونقل سوئد (Transportstyrelsen)، ادارهٔ راه سوئد (Trafikverket) یا متن قانون بررسی کنید.